Vechten en liefhebben

Als man je eigen weg vinden

Vechten en Liefhebben is de titel letterlijk vertaald van dit lekker leesbare boek van de Benedictijner monnik Anselm Grün. De vertaler heeft met de wat beladen titel Als man je eigen weg vinden wel de rode draad van dit boek verwoord, namelijk een appèl aan mannen om de voorbeelden in de bijbel te volgen. De vertaling van het boek is niet echt sterk, maar dit verbloemt gelukkig niet dat dit boek met grote levenservaring geschreven is en inspirerend kan zijn voor mannen, en zeker ook vrouwen, om te lezen.

Grün behandelt telkens mannelijke bijbelfiguren die voor hem een bepaalt archetype vertegenwoordigen. Zo is Jozef de Tovenaar die contact kan maken met het onderbewuste, Mozes de leider tegen wil en dank en David de koning die ook de minnaar vertegenwoordigt. Jezus is de man die alle archetypes in zich verenigt. Grün kiest ervoor om alleen het Archetype van de Heler eruit te lichten, waarbij heel interessant is, hoe hij laat zien dat gezondheid en ziekte bij Mattheus een morele dimensie heeft en is gebonden aan schuld, bij Marcus is Jezus een exorsist of tovenaar, bij Lucas is hij meer een dokter en Johannes benadrukt de verbinding met de goddelijke bron als oorzaak van het genezingsproces.

De bijbelverhalen zijn mooi om opnieuw te lezen en Grün slaagt er telkens in het mannelijke van deze figuren in het spanningsveld van slagen en mislukking tot uitdrukking te brengen. We worden telkens opgeroepen het voorbeeld van de bijbelse mannen te volgen, maar niet om de allerbeste te zijn, maar vooral om onszelf te accepteren in wie we zijn, zonder onszelf  kleiner of groter te maken. Het menselijke van de bijbelfiguren zoals ze Grün ze neerzet, ook Jezus is bij hem volledig van vlees en bloed en de erotiek weet hij telkens te duiden als een belangrijke inspirator, maakt hem toegankelijk en wijs.

Nog een voorbeeld: Petrus de rots, wordt in de karakteristiek van Grün de impulsieve man, die het hart op de tong heeft, maar zich ook wel eens groter maakt dan hij is, zoals blijkt door zijn verloochening van Jezus. Juist op deze apostel bouwt God zijn kerk. Het is ontroerend hoe Grün beschrijft dat Jezus tot driemaal toe vraagt aan Petrus: “Petrus heb je me lief, meer dan de anderen hier?” Petrus wordt boos en bedroefd dat Jezus aan zijn woord lijkt te twijfelen. Dan als Jezus voor de derde keer dezelfde vraag stelt, herinnert Petrus zijn verloochening tot driemaal toe en ziet hij zichzelf zoals hij is. Petrus toont zijn ware gezicht vol tegenstrijdigheden, vol moed maar ook lafheid, vol liefde maar ook angst. Anselm Grün weet hier op meesterlijke wijze schaduw en licht met elkaar te verbinden en inspireert mannen om echt, zichzelf te zijn en vandaaruit het leven te dienen. Wanner Grün Jezus aan het kruis ook de verbinding maakt tussen licht en schaduw verliest hij zich mijns inziens wel een beetje in Christelijke dogmatiek. Maar dit boek is zeker de moeite waard en inspirerend om te lezen.