• Djembe handen
  • WebKora

Djembé

djembe Rotterdam 

Wat was er eerder de zang en de dans of de djembe?
De vrouwen zongen tijdens het werk. Ze maakten muziek terwijl ze met met lange stokken in hun grote houten vijzels stampen. De mannen keken ernaar en namen de vijzel om er een djembé van te maken. De djembe werd gemaakt om de vrouwen te ondersteunen in hun werk. Dit verhaal vertelde Baba Touré mij ooit over de oorsprong van de djembe.

De djembé is een instrument van de Malinke in West-Afrika. De oudste geschreven bron gaat terug tot de 13e eeuw. Tot de jaren vijftig werd de djembé eigenlijk nog maar in een klein gebied van Mali en Guinee gespeeld. Inmiddels is het de dominante trommel van West-Afrika geworden die ook in de wereld heel populair is geraakt. De ritmes zijn vaak van rituele oorsprong. Eeuwenlang begeleidden zij de gebeurtenissen in de Afrikaanse dorpen, zoals oogst en inwijding, geboorte dood. Inmiddels zijn veel van deze ritmes ook in het Westen bekend geworden en kunnen ook puur voor het plezier gespeeld worden.

De Malinke kenden geen schrift. Een djembé ritme werd ook nooit genoteerd. Je moet de stukken uit je hoofd kennen en dat hoor je in de muziek. De spelers zijn helemaal buiten met hun ogen en oren. Er is constant communicatie en ze spelen het rime vaak alsof ze het zingen. Bij solo’s zie je mond ook vaak meebewegen. De timing is ongelooflijk subtiel en alleen mogelijk door het lang tijd in je lijf te incorpereren, gevoed door een levende traditie. Als je een tijdje weg bent geweest uit Afrika en je komt weer eens terug dan merk telkens hoe eigenzinnig die ritmes zijn. Elke regio heeft zijn eigen idioom dat nooit in schrift is vast te leggen. Hoe je djembé schrijft ligt een beetje aan het land waar je bent en de fonetisch regels die daar gelden. In Nederland is de spelling Djembé. Maar ander mogelijkheden zijn: djembee, jambé, jinbe, jambee, jembé, jembee, yambee,  of yambé.